สูตร Excel สำหรับแผนกจัดซื้อ 8 สูตร เปรียบเทียบราคา ใบสั่งซื้อ และจุดสั่งซื้อ
· อ่านประมาณ 7 นาที
แผนกจัดซื้อต้องเปรียบเทียบราคา จัดทำใบสั่งซื้อ ติดตามสต็อก และสรุปยอดซื้อกับผู้ขายทุกเดือน ถ้าใช้ สูตร Excel สำหรับแผนกจัดซื้อ ให้เป็น จะตัดสินใจเลือกผู้ขายได้เร็วขึ้นและลดข้อผิดพลาดจากการคำนวณมือ บทความนี้รวม 8 สูตรสำคัญพร้อมตัวอย่างและภาพหน้าจอ ซึ่งเป็นเนื้อหาที่เรามักสอนในอบรม Excelและสอน Excelสำหรับฝ่ายจัดซื้อและโลจิสติกส์
ถ้ายังไม่แน่ใจพื้นฐาน อ่านสูตร Excel พื้นฐานที่ต้องรู้ก่อน
1. MIN และ INDEX/MATCH เปรียบเทียบราคาจากผู้ขายหลายราย
วางราคาจากผู้ขายแต่ละรายเป็นคอลัมน์ แล้วหาราคาต่ำสุดและชื่อผู้ขายที่เสนอราคานั้น
ราคาต่ำสุด: =MIN(B2:D2)
ผู้ขายที่ถูกสุด: =INDEX($B$1:$D$1,MATCH(E2,B2:D2,0))

ราคาถูกสุดไม่ได้แปลว่าดีที่สุดเสมอ ควรดูเงื่อนไขชำระเงิน ระยะเวลาส่งมอบ และคุณภาพประกอบ อาจเพิ่มคอลัมน์คะแนนเพื่อถ่วงน้ำหนักได้ ถ้าใช้ Excel 365 ใช้ MINIFS และ XLOOKUP ได้สะดวกกว่า
2. คำนวณใบสั่งซื้อ (PO) พร้อมส่วนลดและ VAT
ก่อน VAT = ROUND(B2*C2*(1-D2),2)
VAT 7% = ROUND(E2*7%,2)
รวมสุทธิ = E2+F2

ใช้ ROUND ให้ยอดตรงกับใบกำกับภาษีที่ผู้ขายออก และเก็บอัตรา VAT ไว้ในเซลล์พารามิเตอร์เซลล์เดียว เพื่อแก้ครั้งเดียวทั้งไฟล์ ดูเรื่อง VAT เพิ่มที่สูตร Excel สำหรับงานบัญชี
3. IF คำนวณจุดสั่งซื้อและจำนวนที่ต้องสั่ง
=IF(B2<=C2,D2-B2,0)

ถ้าคงเหลือน้อยกว่าหรือเท่ากับ จุดสั่งซื้อ (Reorder Point) ให้สั่งเพิ่มจนถึงระดับเป้าหมาย ค่าจุดสั่งซื้อควรคำนวณจากยอดใช้เฉลี่ยต่อวัน × ระยะเวลาส่งมอบ + สต็อกสำรอง
4. SUMIFS สรุปยอดซื้อตามผู้ขายและหมวดสินค้า
=SUMIFS(ยอดซื้อ,ผู้ขาย,$A2,เดือน,B$1)
ใช้ดูว่าซื้อกับผู้ขายรายไหนมากที่สุด เพื่อต่อรองราคาหรือส่วนลดตามปริมาณ อ่านวิธีใช้ที่SUMIFS และ COUNTIFS
5. VLOOKUP / XLOOKUP ดึงราคาและข้อมูลผู้ขายจากรหัสสินค้า
ทำตารางราคามาตรฐานไว้ชีตเดียว แล้วดึงราคาและหน่วยนับเข้าใบสั่งซื้อด้วยรหัสสินค้า ลดการพิมพ์ผิด ดูVLOOKUP ข้ามชีต และVLOOKUP ขึ้น #N/A แก้อย่างไร
6. WORKDAY และ NETWORKDAYS คำนวณวันส่งมอบ
=WORKDAY(วันที่สั่ง,ระยะเวลาส่งมอบ,วันหยุด)หาวันส่งมอบโดยไม่นับวันหยุด=NETWORKDAYS(วันที่สั่ง,วันที่รับของ,วันหยุด)นับว่าผู้ขายส่งของใช้กี่วันทำการ ใช้ประเมินผู้ขาย
7. COUNTIF ตรวจใบสั่งซื้อและใบแจ้งหนี้ซ้ำ
=COUNTIF($A$2:$A$500,A2)>1 ช่วยจับเลขที่ PO หรือ Invoice ที่ซ้ำก่อนอนุมัติจ่าย ลดความเสี่ยงจ่ายเงินซ้ำ
8. Pivot Table วิเคราะห์ยอดซื้อและ Dropdown กันข้อมูลผิด
Pivot Table สรุปยอดซื้อตามผู้ขาย หมวด และเดือนได้ในไม่กี่คลิก ดูสอนใช้ Pivot Table ทำรายงาน ส่วนช่องสถานะ PO และชื่อผู้ขายให้ใช้ Dropdown ด้วยData Validation เพื่อให้พิมพ์ชื่อเหมือนกันทุกครั้ง
เคล็ดลับสำหรับไฟล์จัดซื้อ
- แยกชีตราคามาตรฐาน ใบสั่งซื้อ และรายงานออกจากกัน
- ล็อกเซลล์สูตรก่อนส่งให้ผู้อื่นกรอก (Review → Protect Sheet)
- บันทึกวันที่และผู้อนุมัติทุกใบสั่งซื้อ เพื่อการตรวจสอบย้อนหลัง
- เก็บสำเนาไฟล์ก่อนแก้ไขทุกครั้ง
สรุป
8 สูตรสำคัญของแผนกจัดซื้อคือ MIN + INDEX/MATCH, สูตร PO ส่วนลดและ VAT, IF จุดสั่งซื้อ, SUMIFS, VLOOKUP/XLOOKUP, WORKDAY/NETWORKDAYS, COUNTIF ตรวจซ้ำ และ Pivot Table เมื่อใช้ร่วมกันจะได้ไฟล์จัดซื้อที่ตรวจสอบง่ายและลดงานซ้ำ
หมายเหตุ: ตัวเลขและชื่อในภาพเป็นข้อมูลตัวอย่างเพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่ข้อมูลจริงของบริษัทใด
ถ้าอยากให้ทีมใช้ Excel ได้คล่องกับข้อมูลจริงของงานเอง Wise Success มีอบรม Excelและสอน Excelสำหรับฝ่ายจัดซื้อ หลักสูตรExcel Advance ทั้งแบบPublic TrainingและIn-house สำหรับองค์กร หรือติดต่อเราเพื่อปรึกษาหัวข้อให้ตรงกับทีม
- #สูตร Excel จัดซื้อ
- #สูตร excel
- #สอน Excel
- #อบรม Excel
- #INDEX MATCH
- #Excel จัดซื้อ